Hoewel de Amerikaanse FDA haar standpunt eind 2025 al heeft herzien, hoor ik nog dagelijks in de spreekkamer dat hormoontherapie gevaarlijk zou zijn. Angst voor borstkanker, trombose eneen hartinfarct weerhoudt veel vrouwen ervan een behandeling te starten die hun kwaliteit vanleven aanzienlijk kan verbeteren. Is die angst nog wel terecht?
Meer dan twintig jaar geleden veranderde de Women's Health Initiative (WHI)-studie de manierwaarop naar hormoontherapie werd gekeken. De boodschap die bleef hangen waseenvoudig: hormoontherapie verhoogt het risico op borstkanker en hart- en vaatziekten en isdaarom gevaarlijk.
Miljoenen vrouwen stopten met hun behandeling of durfden er niet aan te beginnen.
Maar de wetenschap heeft niet stilgestaan.
Een belangrijke koerswijziging
In oktober 2025 kondigde de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) aan dat dealgemene waarschuwingen voor menopauzale hormoontherapie moesten worden herzien. Debestaande waarschuwingen waren gebaseerd op onderzoeken die niet representatief zijn voorde vrouwen die tegenwoordig hormoontherapie gebruiken.
De oorspronkelijke WHI-studie onderzocht voornamelijk vrouwen met een gemiddelde leeftijdvan 63 jaar, vaak meer dan 10 jaar na de menopauze, die behandeld werden met oralegeconjugeerde paardenoestrogenen en synthetische progestagenen.
Dat is een heel andere situatie dan een gezonde vrouw van 48 of 52 jaar die startmet lichaamsidentiek estradiol via een gel of pleister, eventueel gecombineerd metgemicroniseerd progesteron.
Wat zegt de huidige wetenschap?
Een van de belangrijkste boodschappen uit de herziening van de FDA is dat het moment waarophormoontherapie wordt gestart van groot belang is.
Gerandomiseerde studies laten zien dat vrouwen die binnen tien jaar na het begin van demenopauze starten met hormoontherapie (meestal vóór de leeftijd van 60 jaar) duidelijkegezondheidsvoordelen kunnen behalen.
Volgens de FDA en de onderliggende wetenschappelijke literatuur gaat het onder andere om:
• een afname van de totale sterfte (all-cause mortality);
• minder botbreuken;
• tot 50% minder cardiovasculaire aandoeningen;
• ongeveer 35% minder kans op de ziekte van Alzheimer;
• 50–60% minder botbreuken.
Op basis van deze inzichten adviseert de FDA voor systemische hormoontherapie om, indiengeïndiceerd, te starten binnen tien jaar na het ontstaan van de menopauze of vóór de leeftijd van 60 jaar. Dit sluit aan bij de zogenoemde timing hypothesis: hoe eerder in de overgang debehandeling wordt gestart, hoe gunstiger de balans tussen voordelen en risico's.
Uiteraard blijft hormoontherapie maatwerk. De keuze voor behandeling, de dosering, detoedieningsvorm en de duur van de therapie worden altijd individueel bepaald, waarbij deklachten, medische voorgeschiedenis en persoonlijke risicofactoren worden meegewogen.
Juist daarom is het tijd om afscheid te nemen van de algemene boodschap dat hormoontherapiegevaarlijk zou zijn. De huidige wetenschappelijke inzichten laten zien dat moderne,lichaamsidentieke hormoontherapie, gestart op het juiste moment en bij de juiste vrouw, nietalleen overgangsklachten vermindert, maar ook een belangrijke bijdrage kan leveren aan gezondouder worden.
Niet alle hormonen zijn hetzelfde
Een belangrijke les van de afgelopen twintig jaar is dat we niet meer over "hormoontherapie" alséén behandeling kunnen spreken.
Moderne, lichaamsidentieke hormonen verschillen wezenlijk van de preparaten die in deoorspronkelijke onderzoeken werden gebruikt.
Met name transdermaal estradiol (gel of pleister) en vaginaal estradiol vermijden de eerstepassage door de lever en hebben daardoor nauwelijks invloed op de bloedstolling.Ook gemicroniseerd progesteron heeft een gunstiger veiligheidsprofiel dan de synthetischeprogestagenen uit de WHI-studie.
Wat betekent dit voor vrouwen?
Betekent dit dat hormoontherapie voor iedereen geschikt is? Natuurlijk niet.Elke behandeling vraagt om een individuele afweging van klachten, leeftijd, medischevoorgeschiedenis en persoonlijke risicofactoren.
Maar het betekent wél dat de algemene angst die al meer dan twintig jaar bestaat, niet langerovereenkomt met de huidige wetenschappelijke inzichten.
Tijd voor een nieuw gesprek
De overgang is een natuurlijke hormonale levensfase die invloed heeft op vrijwel iederorgaansysteem. Opvliegers, slaapproblemen, stemmingswisselingen, vermoeidheid,gewrichtspijn en vaginale klachten kunnen de kwaliteit van leven ernstig verminderen.
Moderne, lichaamsidentieke hormoontherapie is voor veel peri- en postmenopauzale vrouweneen veilige en eaectieve behandeling, waarbij de voordelen vaak opwegen tegen de risico's.
De vraag zou daarom niet langer moeten zijn:"Is hormoontherapie gevaarlijk?"
maar:
"Welke vrouw heeft, op basis van de huidige wetenschappelijke inzichten, baat bij welke vormvan hormoontherapie?"
Want ook níét behandelen heeft gevolgen voor gezondheid, functioneren en kwaliteit van leven.
Lees de rectificatie van de FDA op: https://www.fda.gov/news-events/pressannouncements/hhs-advances-womens-health-removes-misleading-fda-warnings-hormonereplacement-therapy